HSYK: İhraçlar adli suç veya disiplin suçuna göre yapılmış ihraç işlemi değil

HSYK, hakim ve savcıların ihraçları için gerekçe sunduğu genel kurul kararı incelendiğinde, ihraçların 6749 sayılı kanuna göre nasıl yapıldığını detaylı olarak anlatmaktadır. Örneklendirmelerin adli olaylara göre yapılması ihraç işlemlerindeki kullandığı yöntemle tezat oluşturmaktadır.

Genel kurul kararına göre:

Genel kurul kararı iç hukuk değerlendirmesi başlıklı bölümde:

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunun, 667 sayılı KHK ile 6749 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3’üncü maddeleri uyarınca yapacağı değerlendirmenin,

Adli suç ya da disiplin suçu niteliğindeki somut bir eylemin soruşturması niteliğinde olmadığı,

Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplardan Milli Güvenlik Kurulu kararlarında ifade edildiği şekliyle “Paralel Devlet Yapılanması” ile “üyelik”, “mensubiyet”, “iltisak” veya “irtibat” şeklinde herhangi bir bağlantılarının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Kanuni dayanak ve değerlendirme

Olağanüstü hâli gerekli kılan konu, 667 sayılı KHK’nın amacı ile KHK’nın ve 6749 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3’üncü ve 4’tincü maddelerinde düzenlenen tedbirlerin kapsamı ve mahiyeti birlikte dikkate alındığında, anılan tedbirler vasıtasıyla başta FETÖ/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya MGK’ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kişilerin tamamının tüm kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılması sonucuna ulaşılmak istendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre; 667 sayılı KHK ve 6749 sayılı yasanın 3’üncü ve 4’üncü maddelerinde öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarma;

Adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen diğer yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan, geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran “olağanüstü tedbir” niteliğindedir.

FETÖ/PDY’nin kamu kurumlarının neredeyse tamamında örgütlenmesi ve somut darbe teşebbüsünün bu yapılanmadan kaynaklanmış olması, potansiyel (olası) tehdidi var olan (mevcut) tehlikeye dönüştürmüş, demokratik anayasal düzeni sürdürmek bakımından olağanüstü tedbirler alınmasını zorunlu kılmıştır.

Hüküm:

Ekli listede yer alan hâkim ve Cumhuriyet savcılarının 667 sayılı KHK ile 6749 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3’üncü maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamında FETÖ/PDY örgütü ile iltisak ve irtibatlarının olduğu sabit görüldüğünden, adı geçenlerin, 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname ile bu KHK’nın değiştirerek onay kanunu olan 6749 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3’üncü maddesi uyarınca MESLEKTE KALMALARININ UYGUN OLMADIĞINA ve ayrı ayrı olmak üzere MESLEKTEN ÇIKARILMALARINA,…


Değerlendirme ve Yorumlarımız

Öncelikle bilinmesi gereken, 667 sayılı OHAL KHK’sı diye bir KHK artık yoktur. Bu OHAL KHK’sı meclis onayından geçerek “değiştirilerek kanun” olarak yürürlüğe konulmuştur. Şu an yürürlükte olan bu kanuna göre işlem yapan HSYK 667 sayılı KHK’ya neden atıfta bulunma ihtiyacı hissetmiştir?

OHAL KHK’ları meclis onayından geçerek kanunlaştığında AYM denetimine tabidir. Artık bu kanunlar AYM tarafından soyut veya somut norm yöntemi ile denetlenmedikçe ve iptal edilmedikçe yürürlüklerini ve hükümlerini korur.

OHAL KHK’larının OHAL bittiğinde kendiliğinden yürürlükten kalkacağı genel görüştür. Ancak bu KHK’lar meclis onayından geçerek değiştirilerek kanun yapılma yöntemiyle yürürlüğe alındıkları için bunların OHAL bittiğinde yürürlükleri devam edecektir.

OHAL’le ilgisi olmayan maddelerin örneğin “kış lastiği uygulaması” gibi hükümlerin kendiliğinden ortadan kalkacağını söylemek yanlış olur. Artık bunlar normal kanun oldukları için AYM tarafından denetlenir ve anayasaya aykırı maddeleri soyut veya somut norm başvuru yöntemleri ile iptal edilebilir.

***

Genel kurul kararı detaylı incelendiğinde örnek verilen dava iddianamelerinde terör örgütü üyeliğine dair adli soruşturmalarla ilgili atıfların kullanıldığı görünmektedir. Ancak ihraçlarda yapılan değerlendirmenin;

Adli suç ya da disiplin suçu niteliğindeki somut bir eylemin soruşturması niteliğinde olmadığı,

Şeklinde açıklandığı görülmektedir.

Başka bir yerde de:

Buna göre; 667 sayılı KHK ve 6749 sayılı yasanın 3’üncü ve 4’üncü maddelerinde öngörülen meslekten veya kamu görevinden çıkarma; adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen diğer yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan, geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran “olağanüstü tedbir” niteliğindedir.

Olağanüstü durumun varlığı, devletimizin ve demokrasimizin devamlılığını tehdit eden tüm etmenlerin ortadan kaldırılması için yapılan işlemleri kabul edilebilir bulabilir. Bu gayet normal bir dürtüdür.

Bir terör örgütü ile irtibat ve iltisak OHAL şartlarında kişilerin devlet kurumlarından ihraç edilmesinin haklı bir gerekçesi olabilir. Zaten bunun amacı olağanüstü durumun sona erdirilmesi ve tehlikenin bertaraf edilmesidir.

İrtibat ve iltisak durumları bir memurun adli ve disiplin suçu dışında değerlendirilebilir. 6749 sayılı kanun buna imkân vermektedir.

Ancak burada sorunlar ortaya çıkmaktadır.

OHAL bitince normal hukuk kuralları işler hale gelince 6749 sayılı kanun yürürlükte olacağı için irtibat ve iltisak gerekçesi ile idare istediği kişileri kamudan ihraç edebilir. İrtibat ve iltisak boyutunda idarenin tek başına değerlendirme yetkisi ile hareketi de yeterli olacaktır.

Bir kişinin irtibat ve iltisaklı olup olmadığının değerlendirilmesi, istenildiği gibi uygulanılabilir ve alakasız insanların mağdur olmasına sebep olabilir.

Bu kanuna göre DEĞERLENDİRME nasıl yapılacaktır?

X partisini savunmayan veya muhalif ve eleştirel görüşleri olduğu için bir kişinin irtibatlı ve iltisaklı sayılmayacağını kimse garanti edemez.

Böylesine sorunlu bir yetki sadece OHAL şartları altında geçerli olabilir ve uygulanabilir. OHAL KHK’ları normal onay süreci ile parlamento kararı ile resmi gazetede yayınlasaydı bunlar OHAL sona erdiğinde yürürlükten kalkacağı için sorunlu hükümlerde ortadan kalkardı. Ancak bunlar normal bir kanun gibi yürürlüktedir.

***

Bu aşamada hakim ve savcıların ihraçlarına itiraz hakları ve başvurabilecekleri bir yargı yolu bulunmaktadır. 685 sayılı KHK ile Danıştaya başvurma hakları vardır. İhraçlarına konu olan 6749 sayılı kanunun 3. Maddesinin AYM tarafından denetlenmesini ve iptalini sağlayabilirler.

CHP 6749 sayılı kanunun bazı maddelerinin iptali için AYM’ye başvurmuş ve inceleme esastan görüşülme aşamasındadır. CHP’nin başvurusunda kamudan ihraçları dayanağı olan 3. ve 4. Maddelerinin iptali istenmemiştir. Siyasi bir hesap olabilir.

***

Kamudan ihraç edilen diğer memurlar

Kamudan Bakanlar Kurulu kararı ile OHAL KHK ekli liste yöntemiyle ihraç edilenlerin durumu belirsiz bir işlemdir.  Bakanlar kurulu kararı ile ihraç olan kişilerin hangi yasaya veya hangi işleme göre ihraç edildiği bilinmemektedir. Bir yasama işlemi ile kişiler kamudan ihraç edilmiş ve ömür boyu kamuda görev alamayacakları hükme bağlanmıştır.

Normalde 6749 sayılı kanuna göre hangi kurumun hangi yolu izleyerek ihraç işlemlerini yapacağı hüküm altına alınmıştı. Bu hükme uymak yerine KHK ekli listeler formülü ile kişilerin kamu görevlerine son verilmiştir.

Bu belirsiz işlemi ortadan kaldırmak ve yargı yolunu açmak için 685 sayılı KHK ile OHAL işlemlerini inceleme komisyonu kurulmuştur.

OHAL komisyonu, kişilerin hangi kanuna ve delile veya gerekçeye dayalı olarak ihraç edildiğini dosya üzerinden ortaya koyabilir.

Komisyonun bir kişiye red kararı vermesi ile ihraca sebep olan gerekçe ve dayanak ortaya çıkmış olacaktır.

Bu aşamadan sonra kişiler, idare mahkemesi boyutunda 6749 sayılı kanunun anayasa uygun olmayan 4. maddesinin iptalinin sağlanması için başvurularını şekillendirebilirler.

***

Anayasa Mahkemesi 6749 sayılı kanunun 4. Maddesini iptal eder mi?

OHAL şartları altında kişilerin kamu görevlerine son vermeyi AYM haklı bulabilir. HSYK’nın belirttiği gibi adli veya disiplin suçu gibi bir işlem olmadığını kabul edebilir. İrtibat ve iltisaklı olarak değerlendirilen birisinin ihraç edilmesini olağanüstü bir tedbir olarak görebilir.

Ancak bu uygulamanın sadece OHAL süresi içinde geçerli olabileceği gerçeğini bir kenara atamaz.

  • Kişinin bir ömür boyu kamu görevi alamayacağı hükmü anayasaya aykırıdır.
  • Kişinin hiçbir delile veya gerekçeye dayanmadan bir değerlendirme ile ve bu değerlendirmenin hangi şart ve kurala bağlı olacağı hüküm altına alınmamıştır.
  • Devlet memurlarının kamudan çıkarılmaları anayasanın 129. maddesinde detaylı olarak ele alınmıştır. 6749 sayılı kanun anayasanın 129. maddesine aykırıdır.

6749 sayılı kanun normal bir kanun olarak yürürlükte kalacağı için AYM bu kanunun anayasa aykırı maddelerini denetler ve iptal eder.

Anayasa mahkemesi kendi üyelerini de 667 sayılı KHK’nin verdiği yetkiyle ihraç etmiştir. Bu KHK o aşamada meclis tarafından onaylanmamıştı. Denetleyemediği bir KHK’nın hükümlerini uygulamak ve tüm kurumlara yol göstermek adına ihraç gerekçelerini detaylandırmışlardır.

AYM 6749 sayılı kanunu anayasa aykırı görmeyerek iptal etmezse ne olacak? Anayasaya aykırı tüm maddelerin soyut veya somut norm denetimi yöntemi ile iptali sağlanır. AYM’nin bunları iptal edemem deme lüksü yoktur. Çünkü artık bunlar normal bir kanundur.


Bu yazıyı kaynak göstermek suretiyle kullanabilirsiniz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*