Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurusunun nasıl yapılacağını ve başvuru formunun nasıl doldurulacağına dair çok faydalı bir video.

Bu video, başvuru formunun Mahkeme tarafından incelenebilmesi için nasıl doldurulması gerektiğini gösteren öğretici ve açıklayıcı bir çalışmadır. Bir başvuru yapılması için bilinmesi gereken temel bilgileri içermektedir. Ancak bazı bilgilerin başvuru formunun doldurulmasına ilişkin en son açıklamalar ışığında güncellenmesi gerekmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan bir hakkınız ihlal edildi. İhlal eden devletin hukuk yollarını tükettiniz ancak sonuç alamadınız veya mevcut hukuki yollar etkisiz  veya sonuç almanız oldukça uzun sürecek. O zaman Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurarak haklılığınızı kanıtlamanız ve hakkınızı elde etmeniz mümkündür.

1) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde aleyhinde dava açacağınız devletin Avrupa Konseyi’ne taraf olması ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yetkisini tanıyan bir devlet olması gerekir.

Dava açacağınız devlet Türkiye ise bu şart vardır. Fakat mesela  ABD, Avrupa Konseyi üyesi olmadığından ABD aleyhine AİHM ye başvuruda bulunamazsınız.

2) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olan devletin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınan hakları ihlâl eden bir “müdahalesi” veya “ihmali/eylemsizliği” olmalıdır.

Dava açacağınız devletin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde yer alan maddeleri ihlâl eden bir kamu müdahalesi veya ihmali (eylemsizliği) olmalıdır.

Örneğin; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir çok kararında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. Maddesinde düzenlenen yaşam hakkının ihlali nedeniyle sorumlu tutmuştur.

3) AİHM’ ye kimler başvurabilir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki temel haklardan biri veya bir kaçının ihlâline mâruz kalan kişiler veya özel kuruluşlar-şirketler ( özel tüzel kişiler) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuruda bulunabilir.

4) AİHM’ye kime karşı başvurulabilir?

Davayı ancak A.İ.H. Sözleşmesi’ni ihlâl eden bir devlete karşı açabilirsiniz. Bireyler, özel şirket ve kuruluşlar (tüzel kişiler) aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuramazsınız.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlâl eden, “devlet” veya “ihlâl sırasında kamu gücü kullanmakla yetkili kamu görevlisi “ olmalıdır.

5)  AİHM’ye başvurudan önce aleyhine başvuruda bulunulacak devletin iç hukuk yolları tüketilmelidir.

AİHM ye başvuruda bulunmadan önce, ihlalin ortadan kalkması için ihlali gerçekleştiren devletin ulusal hukuk sisteminde sonuca elverişli  hukuk yolları tüketilmiş olmalıdır.

Türkiye aleyhine başvuruda bulunmak isteniyorsa; Ceza yargılamasında temyizin sonucuna kadar, hukuki ve idari yargılamada karar düzeltmenin sonucuna kadar hukuki başvurular yapılmalı yani öncelikle Türk Hukuk Sisteminde kişi hakkını aramalıdır.

Aşağıdaki istisnai şartlardan birisi var ise; İç hukuk yollarının tüketilmesi  şartının gerçekleşmesi beklenmeksizin başvuruda bulunulabilir.

İç hukuk yollarının etkisiz olması, engelleyici bir yasanın bulunması, yerleşmiş bir yargı içtihadının bulunması, sözleşmeye aykırı yerleşmiş bir idari uygulamanın bulunması, davanın sürüncemede kalması (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi  kapsamında “makul süre” ihlâli), Kamu görevlilerinin engellemesi gibi.

6)  AİHS’yi ihlal eden devletin iç hukuk yollarının tüketilmesinden itibaren 6 aylık hak düşürücü süre içerisinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuruda bulunulmalıdır.

İç hukuk yollarında karar kesinleştikten sonra 6 ay içinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmazsanız, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru hakkınız kalmayacaktır.

7) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde nasıl dava açacağım?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde dava açmak için, dava dilekçesi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin resmi dili olan İngilizce veya Fransızca olarak hazırlanarak (Türkçe de olabilir ancak tercümesi süreci uzatacaktır.) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü’ne posta yoluyla gönderilmelidir. Dava dilekçesinde uluslararası yazışma usul ve esaslarına uyulmalı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin hangi maddelerine dayanıldığı açıkça belirtilmelidir. Dava dilekçesi gönderildikten sonra AİHM Yazı İşleri Müdürlüğünce davanızın takibi için bir numara gönderilecektir .

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurunuzu bir avukatın takip etmesi ve dava dilekçenizi –başvurunuzu hazırlaması eksiksiz, dayanaklı  ve anlaşılır bir dava açmanız ve mümkün olan en kısa sürede sonuç almanız açısından oldukça yararınıza olacaktır.

Usulüne uygun bir başvuru nasıl yapılmalıdır?

Mahkeme’ye başvurmaya karar verdiğiniz takdirde, lütfen başvurunuzun Mahkeme İçtüzüğü’nün 47 maddesine uygun olduğundan ve bu maddede belirtilen tüm bilgi ve belgeleri içerdiğinden emin olunuz.

Mahkeme İçtüzüğü’nün 47 §§ 1 ve 2 maddesinde belirtilen bilgi ve belgeleri tam olarak sunmamanız durumunda, şikayetleriniz incelenmeyecektir. Başvuru formundaki bütün alanların doldurulması zorunludur.

İçtüzük 47. madde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yargılama sürecinin başlatılması (İngilizcesi)

Usulüne uygun olarak yapılmış her başvuru Mahkeme tarafından incelenecektir, ancak bu durum, başvurunun kabuledilebilir bulunacağı anlamına gelmez.

Mahkeme’ye Başvuru

Başvuru formunu İnternet’ten indirip doldurduktan sonra, formun çıktısını başvurunuzu tamamlamak için gerekli olan diğer belgelerle birlikte Mahkeme’ye posta yoluyla gönderiniz. Mahkeme’nin İnternet sitesinde yer alan başvuru formu dışındaki hiç bir başvuru formunu kullanmayınız.

Başvuru formunun doldurulmasına ilişkin aşağıdaki açıklamalar, formu doğru ve eksiksiz şekilde doldurmanıza yardımcı olacaktır.

Başvuru formu

AİHM’ne Başvurunuz

Mahkeme tarafından incelenen bir başvuruya ilişkin çeşitli aşamaları anlatan bu broşür, özellikle Mahkeme’ye başvurusunu yolladıktan sonra, başvuranların sorabileceği temel soruları yanıtlamayı hedeflemektedir.

AİHM’ne başvurunuz- Nasıl başvurulur ve başvurunuz nasıl işleme alınır

Başvuruların incelenmesine ilişkin iş akışı şeması

Bu iş akışı şeması Mahkeme bünyesindeki yargısal oluşumlar tarafından başvurunun ele alınma seyrini göstermektedir.

Mahkeme önündeki davanın seyrini gösteren basitleştirilmiş iş akışı şeması

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*